چکیده
درعصر حاضر که دوره پیشرفت سرسام آور فناوری بالاخص فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی است، کمتر حرفه ای را می بینیم که فناوری رنگ تازه ای به آن نداده و یا در آن تغییر و تحول ایجاد نکرده باشد. علوم کتابداری و اطلاع رسانی نیز همپای دیگر علوم نه تنها از این پیشرفت ها مصون نمانده است، بلکه خود نیز به عنوان یکی از تجلی گاههای عمده فناوری های جدید اطلاعاتی و ارتباطی از جمله اینترنت می باشد.
در اولین سالهای ظهور اینترنت در کتابخانه ها به هیچ وجه گمان این همه تاثیرات عمیق این فناوری جدید بر کارکردهای کتابخانه نمی رفت. امروزه کتابداران با چالش های جدیدی در حرفه خود روبرو هستند، از جمله حوزه فهرستنویسی و سازماندهی از اینترنت بسیار تاثیر پذیرفته است و از آنجایی که خود اینترنت نیز به عنوان یک محمل اطلاعاتی جدید و از طرفی دیگر حجم روزافزون منابع اطلاعاتی موجود در اینترنت در حال افزایش است، باعث شده که کتابداران را در پی یافتن راههای بهتر و مطمئن تر جهت کسب اطلاعات دقیق تر، مفید تر و سریع تر از این محیط جدید، به تلاش و تکاپو وادارد.
آنچه در دهه های گذشته ذهن کتابداران را به خود مشغول داشته است، بحث آینده سازماندهی و تغییر قالب منابع اطلاعاتی و چگونگی سازماندهی، دسترسی و اشاعه این نوع منابع بوده است. کتابداران با توجه به ضعف اینترنت در سازماندهی منابع اطلاعاتی در تلاش هستند که روش های مناسبی را ذخیره سازی و بازیابی بهتر و مناسب تر اطلاعات به کار گیرند.
کلیدواژه ها: فهرستنویسی وب. فهرستنویسی اینترنت

يكي از اهداف جامعه پيشرفته در علوم و فنون، ايجاد توازن مطلوب بين دانش توليد شده و اطلاعات توليد شده است. امروزه رسيدن به اين هدف نگراني زيادي را بوجود آورده است. ليكليدر(1996) در اين باره سه راه حل پيشنهاد كرده است:
1- كاهش شديد ميزان انتشارات.
2- بهينه سازي طرق بازيابي و انتخاب مدرك متناسب با نيازها.
3- ارتقاي راههاي آماده سازي محتواي اطلاعاتي مدرك.

مورد اول قابل قبول نيست. در مورد گزينه دوم ليكليدر مي كوشد تا ميزان برخورد استفاده كنندگان و مجموعه اطلاعاتي را از طريق توصيه روشهاي پيشرفته فكري و ماشيني جهت انتخاب مدارك مناسب با نيازها تقليل دهد. پيشنهاد سوم وي به مراتب برتر از مورد دوم بوده و شامل روشهاي پيشرفته فكري و ماشيني جهت آماده سازي اطلاعات موجود در مدرك است. در اين مرحله است كه سازماندهي اطلاعات مي تواند تا حد زيادي راهگشاي مشكلات باشد.
سازماندهي منابع دانش يكي از اركان اساسي علم كتابداري است و پيشينه آن به قدمت خود انسان و تاريخ علم است، چرا كه بدون استفاده از يك روش متناسب علمي و منطقي و نظم عالي نمي توان به راحتي به منابع اصلاعاتي دسترسي پيدا كرد. هدف عمده و اساسي فهرستنويسي، سازمان دادن به مجموعه مواد و منابع كتابخانه است تا از اين طريق بتوان كتاب مورد نياز را از مجموعه موجود، سريع تر بازيابي كرد.
همان طور كه از اين تعريف مي توان استنباط كرد، هدف عمده فهرستنويسي نظم و سازمان دادن به مجموعه مواد و منابع است و تفاوتي ندارد كه اين مواد و منابع به چه فرمت و محملي باشند. سازمان دادن به منابع چه چاپي و چه الكترونيكي از مهمترين وظايف و كاركردهاي علوم كتابداري و اطلاع رساني است.
به طور كلي كاركردهايي كه از فهرست و فهرستنويسي انتظار مي رود به شرح زير است:
1- كاربران را از وجود انواع مواد و منابع آگاه مي كند(شناسايي)
2- در انتخاب دقيق منابع و جستجوي منابع مناسب به كاربران كمك مي كند. به كمك تمام اطلاعات موجود در فهرست، كاربران مي توانند به اطلاعات مورد نظر از طريق نقاط دسترسي گوناگون دست يابند.(گزينش و دسترسي)
3- با استفاده از كدها و استانداردها، امكان بازيابي و ذخيره يكپارچه اطلاعات براي همگان فراهم مي شود.(بازيابي)

به طور دقيق تر هدف فهرستنويسي، تهيه شناسه براي مجموعه منابع كتابخانه ( اعم از كتاب و ديگر اشكال منابع ) بر اساس نياز مراجعه كنندگان است و موجب شناسايي بهتر و كامل تر اثر مي گردد. روند فهرستنويسي در نقش پالايه اي براي زدودن اطلاعات زائد عمل مي كند. وظيفه فهرستنويسي، جدا نمودن اطلاعات شاخصي است كه بدان وسيله يك اثر شناسايي و بازيابي مي شود. اين نياز چه در محيط هاي چاپي و چه در محيط وب و اينترنت بسيار ملموس است و با توجه به اينكه سازماندهي منابع دانش و اطلاعات از وظايف اوليه و بنيادين كتابداران مي باشد، لذا شايسته است تا فهرستنويسان و كتابداران در جهت سازماندهي محمل هاي جديد اطلاعاتي كه روز به روز در حال افزايش است، نهايت كوشش و دقت را به عمل آورند.
سازماندهي اطلاعات از اركان اساسي محيط علمي به شمار مي آيد، چرا كه بدون وجود نظم و ترتيب، دستيابي به منابع اطلاعاتي با هزينه زماني و اقتصادي گزافي صورت مي گيرد. در طول تاريخ كتابداري محيط ها و دوره هاي متفاوتي را شاهد بوده ايم كه در هر يك براي دستيابي به اطلاعات، سازماندهي اطلاعات وجود داشته است و پيوسته سير تكاملي خود را ادامه مي دهد.
يكي از مهمترين تحولات نيمه دوم قرن بيستم، ظهور و گسترش پديده اينترنت است كه تاثيرات شگرفي بر كتابداري و سازماندهي داشته است. اين تاثيرات تقريبا دوجانبه بوده است، از سويي اينترنت خود امكانات و تسهيلات زيادي جهت سازماندهي اطلاعات فراروي كتابداران مي گذارد و از طرفي خود نيز تحت تاثير روشهاي سازماندهي مرسوم در كتابداري قرار مي گيرد.
اينترنت به منزله پديده اي اطلاعاتي مداوم در حال تغيير و توسعه است. اين شبكه كه از آن به شبكه شبكه ها نيز تعبير مي شود، حرفه كتابداري را با حجم عظيمي از اطلاعات الكترونيكي مواجه ساخته است و در نتيجه بر آن نيز اثر گذاشته است. اطلاعات موجود در اين شبكه از بهترين ابزارهاي بهبود كيفيت كار كتابخانه ها محسوب مي شود. اين پهنه عظيم اطلاعات خود با مشكلي بزرگ تر به نام سازماندهي اينترنت روبرو است، كه در صورت عدم سازماندهي نمي توان كارآيي مفيدي را از آن انتظار داشت.

اهداف و كاركردهاي اينترنت را مي توان به صورت زير بيان كرد:
1- توليد اطلاعات: اينترنت يكي از نوين ترين ابزارهاي توسعه و پيشرفت علوم است و در سايه وجود آن، علوم جديدي متولد شدند و بر غناي علوم ديگر نظير ارتباطات و اطلاع رساني و علوم رايانه افزوده شده و خود نيز وسيله اي در جهت توليد اطلاعات شد.
2- سازماندهي اطلاعات: اين مهم به خوبي و به صورت يكپارچه رعايت نشده است و هر سايت و موتور كاوش داراي الگوريتم خاص خود است. بعلاوه وجود ميليون ها سايت نياز فراواني به سازماندهي دارند تا جستجو و بازيابي در اينترنت را با اهداف كتابداري و اطلاع رساني تطبيق دهند.
3- اشاعه اطلاعات: اينترنت به عنوان يك رسانه ارتباطي و محمل اطلاعاتي جديد كار اشاعه اطلاعات را به طور همه گير و جهاني برعهده دارد.

تعداد صفحات پروژه 25 صفحه می باشد.